Euskararen irakaskuntza beharrezkoa izaten ahal ote da / izan behar ote da ?

Lankiaren iraganmoldea

  17 pertsonek parte hartu zuten.

Gaia aurkeztu eta lekukotasun batzuk ekarriak izan ziren :

  Kanpotik Euskal Herrira bizitzera etorri diren buraso batzuen lekukotasuna : arrazoin pedagogikoengatik bai eta haurrari ematen zaion tokiarengatik haien alaba ikastolan ezarri dute. Alabainan eskolak herritarrak formatzen ditu eta baloreak transmititzen. Euskaren hautua egin dute ere bai eta hizkuntza ezberdinek munduarekiko idekidura bat ekartzen dutela azpimarrazten dute. Halere, sistema honen hasiera huts egin dutenentzat sarbidea eskas dela ohartarazten du. Bestalde bere haurrarentzat euskara eskolako hizkuntza gelditzen da, komunikazio hizkuntza frantsesa denean.
  Euskarazko irakasleen kolektiboko kide baten lekukotasuna (kolektibo hau aurten sortu da eta bigarren mailetako irakasleak biltzen ditu) : kolektibo hau eskolak euskalduntzen ez duelako azterketa egitetik abiatu da eta azterketa jende aurrean plazaratu du, Hezkunde nazionalak ez duela bere lana betetzen azpimarratuz.
  “Kaltetuak” aipatuak izan dira, hots euskara galdu dutenak. Barnekaldean fenomeno horrek segitzen duela ohartu da, maiz eskola des-euskalduntze faktore bat dela azpimarratuz.
  azkenik, Hego Euskal Herriko adibidea aipatu da :Euskal Autonomia Erkidegoan, irakaslego osoa euskalduntzeko plangintza bat bideratua izan zen eta ondorioz irakasleen % 90-a euskaraduna da gaur egun. Helburu horren lortzeko medioak ezarri ziren, 3 urteko formakuntza ordaindua eskainiz irakasle guztiei. Guttiengo tipi batek baizik ez du onartu prozesu horretan sartzea. Lortutako emaitzek, nahikeria politiko eta estatuen antolaketa administratiboaren garrantzia agerian ezartzen du.

Eztabaidatik ateratako ondorio orokorrak

  Oinarrizko azterketa :

• Eskolak ez du euskalduntzen. Haurren % 80-ek ez du deus egiten euskaraz, gainerateko %20-ak hiru sare ezberdinetan ikasten ari dira - publikoa, pribatua eta Seaska - eta, nahiz eta egoera eta sistema ezberdinak diren, hiru sare hauetan, zailtasunak eta medio eskasak dira.
• Murgiltze sisteman, euskararen ezagutza bermatua da bainan besteetan ez.
• Erabilpena ez da bakarrik eskolaren eskutan.

  Proposamenak :

• helburu linguistikoak finkatzea ezinbestekoa da (Euskararen erakunde publikoan (GIP) besteak beste). Helburua, Ipar Euskal Herriko haur guztiek euskararen oinarrizko ezagutza ukan dezaten, izan daiteke.
• Helburua lortzeko medioak ezinbestekoak dira eta bitartekoak zenbakitzen ahal dira :
  • irakasleen kopurua eta formakuntza
  • ordu kopuruak bermatu maila eta eskola guztietan
  • Euskal Herriko biztanleei beharretaz ohartarazi
  • hastapeneko urratsak huts egin dituzten haurrentzat murgiltze sistemara joateko zubiak eraiki
  • helduei euskara ikasteko ahalak eman, moldakuntza jarraikiaren bitartez (lan denboran edota gau eskoletan)